Antonio GRAMSCI
Hapishane Defterleri
Editör: Erhan GÖKSEL
Aşina Kitaplar, 2009

Lenin’den bu yana yaşamış en büyük ve en saygı duyulan Avrupalı Marksist teorisyen olan Antonio Gramsci, olumsuz koşullar altında geçirdiği kısa yaşamı boyunca, Marksizmin genel sorunlarını ve özellikle de “üst yapı” kavramının - tüm epistemolojik kategorileriyle birlikte - teorileştirilmesine çalışmıştır. Marksist litaratüre katkısı hegemonya, sivil toplum, altyapı-üstyapı ilişkileri, aydınların rolü üzerinedir. Devlet teorisi üzerine özgün görüşler ileri sürmüş, başta Althusser olmak üzere birçok Marksist kuramcıyı derinden etkilemiş, görüşleri Batı Marksizminin temellerini oluşturmuştur.

İlk çalışmalarında çoğunlukla gündelik politika yorumları ve tartışmalarını konu alan Gramsci, olgun dönemi diyebileceğimiz ve yaklaşık on iki yıl süren Mussolini’nin hapishanelerinde geçen bu döneminde ise, kendisine üst yapılar teorisyeni sıfatını kazandıran eserini (Hapishane Defterleri) kaleme almıştır. 

Gramsci’nin Hapishane Defterleri, büyük savaştan sonra; 1948-1967 arasında kronolojik olarak 10 cilt halinde yayınlanan ve 1960’lara kadar sadece İtalya’da bilinirken, Defterler’in ilk basımından neredeyse 30 yıl sonra ancak İtalya sınırlarını aşabilmiştir. Böylece  Gramsci’nin düşüncesinin yayılması önündeki engel de bir anlamda ortadan kalkmıştır. İtalya’daki Gramsci Enstitüsü’nün desteği ile 1959 da önce Fransa’da yayınlanan Defterler,  ardından da 1971 de İngiltere’de yayınlandı.