{mosimage}Hüzün ki en çok yakışandır bize belki de en çok anladığımız”

“Gül”ün, yani şiirin büyük ustası Hilmi Yavuz, Nazım Hikmet şiirine yukarıdaki dizelerle başlar.

“Usta”nın dizelerini, yazımın başlığında “bugün için” biraz değiştirdim.

ABD’li edebiyat profesörü Walter G. Andrews, Hilmi Yavuz’un şiirlerini Ingilizce’ye çevirdi, bir önsöz yazdı ve “Seasons of the Word” adıyla seçme şiirler kitabı olarak yayımladı.

{mosimage}Ismail KüçüKKAYA

Hüzün ki en çok yakışandır bize belki de en çok anladığımız”

“Gül”ün, yani şiirin büyük ustası Hilmi Yavuz, Nazım Hikmet şiirine yukarıdaki dizelerle başlar.

“Usta”nın dizelerini, yazımın başlığında “bugün için” biraz değiştirdim.

ABD’li edebiyat profesörü Walter G. Andrews, Hilmi Yavuz’un şiirlerini Ingilizce’ye çevirdi, bir önsöz yazdı ve “Seasons of the Word” adıyla seçme şiirler kitabı olarak yayımladı.

Kitabın, ABD’nin saygın üniversitelerinden “Syracuse üniversity Press” yayınları arasından çıkması ise ayrıca prestij kaynağı oldu.

Yaklaşık bir yıldır, çeşitli safhalarını adım adım takip etme ve haberdar olma imkanını bulduğumuz bu kitabın Ingilizce okurlara ulaşabilmesi çok güzel ve manidar bir tesadüfle bütünlendi. Ahmet Hamdi Tanpınar’ın ölümsüz eseri Huzur’un da ABD’de yayınlanacağını öğrendik. “Tanpınar’ın açtığı yoldan yürüyen” ve o çok kıymetli geleneği sürdüren Hilmi Hoca herhalde bahtiyar olmuştur.

Doğan Hızlan, “iyi şair” diye tanımladığı Hilmi Yavuz’un şiirlerinin Ingilizce’de basılmasını, “Türk şiirinin, iyi Türk şairlerinin yabancı dillerde yayımlanması, Türk şiirinin önemli, dünya edebiyatında seçkin yeri olan bir şiir olduğunu kanıtlar” diyerek sevinçle karşılıyor.

Hilmi Hoca’nın ABD’de yayımlanan şiir kitabıyla ilgili en önemli husus ise bana kalırsa, bu işi sahiplenen ve üstlenen Walter G. Andrews’in bir divan şiiri uzmanı olmasıdır. Doktorasını Türk dili ve edebiyatı üzerine yapan Andrews, Türk aydınlarınca “şiirin sesi toplumun şarkısı” isimli kitabıyla tanınıyor.

Andrews önsözde, Hilmi Yavuz için “dünyanın güçlü şairleri arasında sayıyoruz” diyor.

Doğulu ve Batılı, geleneksel ve modern

Hilmi Yavuz bir şair olmanın ötesinde kıymetli bir düşünce adamıdır. Şiirde Yahya Kemal-Behçet Necatigil geleneğinin izini süren Yavuz, Tanpınar’dan başlayan ve Oğuz Atay’la günümüze uzanan Türk modernleşmesinin sancılarını hisseden, bunu eserlerine yansıtan aydınlardandır. Hilmi Hoca, Türkiye’nin modernleşme sürecinde “iki kültür arasında sıkışıp kalmış” Türk insanına ve aydınına, “biz hem Doğuluyuz hem Batılı, hem gelenekseliz hem modern” diyerek yeni bir pencere sunmuş isimlerdendir. Şiirinde de bunun etkileri her daim hissedilir.

Yayımlanmak üzere seçilen şiirlerle ilgili olarak kitabın arka kapağında şöyle bir ibare var:

“Felsefe ile hüznü, Batı modernliği ile Osmanlı duyarlılığını birleştiren olağanüstü şiirler toplamı.”

Eğitimini aldığı ve uzun zaman yaşadığı Batı kültürünü çok iyi temellük eden Yavuz, Doğu kültürüne dair de “estetiği, duyguları ve inançlarıyla bir bütün olarak ele aldığı ve eklediği” değerlendirmesini yapar. Onun sırrı buradadır.

Şöyle der:

“Behçet Necatigil’in ‘Şiir geçmişe atıflarla ilerler’ sözü benim poetikamın temel koyucu tezidir.

Bir şiirin gerçekliği onun içinde üretildiği toplumun zihniyet tarihiyle ilişkiliyse eğer, hem geçmişe atıfta bulunan bir gelenekselliği hem de bugüne atıfta bulunan bir modernliği içermek zorundadır. “

Estetik dünyadaki bu yaklaşımını siyasetin alanına da yansıtır. Hocanın anlayışını kendince şöyle özetleyebilirim sanıyorum:

“Bu topraklar hem kültürel hem coğrafi olarak Doğu’yu da Batı’yı da içine alan topraklardır. Yani biz yalnızca Doğu değiliz, yalnızca Batı da değiliz. Biz her ikisiyiz. Günlük hayatımız da siyasetimiz de bunu göz ardı edemez.”

NOT: çok sayıda soruyla karşılaşıyorum. Arjantin Felsefe Grubu’nda, Aşina çalışmalarda sezonu, Hilmi Yavuz’la yıl boyu yaptığımız Uygarlık Tarihi dersleriyle tamamladık. Hoca artık iki aylık Bodrum tatili sezonunu açıyor. Eylülde yeni dönem başlayacak. Ahmet Inam ve Cengiz Şişman ise yaz döneminde de programlarına devam ediyorlar.

AKŞAM, 30.06.2007